
Akdeniz ve Ege’de halk arasında hep bir “Burası Çıplaklar Kampıydı” bahsi geçer. Gerçekten de öyle miydi?
Bu efsanenin arkasında bir otel grubu var: “Club Med”
Halkın belleğine çıplaklar kampı diye kazınan yerler bu markanın Ege ve Akdeniz kıyılarında kurduğu tatil köyleriydi ve tabii ki çıplaklar kampı yoktu.
Sadece Club Med yolcuları doğa ile bütünleşme felsefesi gereği otelin sahilinde üstsüz olarak güneşlenebiliyordu. Bu da halk arasında çıplaklar kampı imajını yarattı. Yani kendi başına açılmış, kapısında “naturist tesis” yazan bir çıplaklar kampı geleneğimiz hiç olmadı.
Club Méditerranée, 1950’de Belçikalı Girişimci Blitz tarafından kuruldu. Bu başta kâr amacı gütmeyen bir dernekti. Basit bir fikirle çıktı: Savaştan yeni çıkmış, yorgun ve parasızlara güneşin, denizin ve neşenin satıldığı bir kaçış sunmak.
İlk köy 1950’de Mallorca’da çadırlarla kuruldu; başta lüks değil, sadelik satan bir konseptti.
Markayı imparatorluğa dönüştüren isimler ise önce çadır tüccarı Trigano, sonra Baron de Rothschild idi.
Türkiye’deki ilk yatırım 1967’de İzmir Foça’ya yapıldı. Burası Türkiye’nin ilk modern tatil köyüdür.
Daha sonra Kuşadası ve Kemer’de tesisler açarlar. Bu tesisler bugün kapalı olsalar da ülkemizde Club Med markası hala misafir ağırlamaya devam ediyor.
Peki ülkenin ilk uluslararası otel markası?
Hilton İstanbul.
Amerikalı Conrad Hilton, 1950’lerin başında İstanbul’u Avrupa’ya açılmak için ideal bir kapı olarak gördü.
İstanbul Hilton 1955’te açıldığında hem Türkiye’nin ilk beş yıldızlı oteli hem de Hilton zincirinin Amerika kıtası dışında inşa ettiği ilk girişimiydi.
Otel 2. Dünya Savaşı sonrası Amerika’nın Türkiye’ye sağladığı Marshall yardımı ve Emekli Sandığı eliyle yaptırıldı. Kuşadası’ndaki Club Med’in üzerine kurulduğu arazi de Emekli Sandığı’na aitti.
Bugün Türkiye’yi dünyaya tanıtan “her şey dahil” formülünün kökeni 1930’ların İngiltere’sinde, Billy Butlin’in kurduğu tatil kamplarında atılmış. Aileler tek ücretle konaklama, yemek ve eğlenceyi almışlar ama bu bir sisteme dönüşmedi.
Gerçek atılım 1950’de Club Med’in Mallorca’daki o çadır kampıyla geldi. Bu yüzden Club Med bugün kendini “her şey dahil tatilin öncüsü” olarak tanıtır.
Club Med’in ektiği tohumu 1990’da Viyana’da Türk Girişimciler Dr. Cem Kinay ve Oğuz Serim tarafından kurulan Magic Life markası büyüttü ve her şey dahil sistemi bugünkü bildiğimiz halini aldı, tüm dünyada kabul gören bir konsept oldu.
İşin belki de en az bilinen yanı, Kınay’ın ilham kaynağının Club Med olmamasıdır. Kınay konseptini, her yıl ziyaret ettiği Orlando’daki Disney tesislerinden esinlenerek kurgulamış.
Yani bugün Türkiye sahillerini dolduran o dev “her şey dahil” makinesinin fikir DNA’sında, Fransız kulüp kültürü kadar Amerikan eğlence parkı mantığı da vardır.
Bugün sektör artan maliyet baskısı nedeniyle her şey dahil sistemini tekrar tartışmaya açtı. Gerçekten de her şey dahil sistemi bugünkü turizmin katili mi?
Kaynakça
- Metin Kozak ve Yeşim Coşar, “Foça Club Med Tatil Köyü: Tarihçesi, Özellikleri ve Türkiye Turizmi için Sonuçları”, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 28(1), 2017. Kaynağı aç
- Wikipedia, “Club Med”. Kaynağı aç
- Wikipédia, “Club Med” (Fransızca). Kaynağı aç
- Club Med, “The Pioneers of the All-inclusive”. Kaynağı aç
- Wikipedia, “Hilton Istanbul Bosphorus”. Kaynağı aç
- Wikipedia, “Economic Cooperation Administration”. Kaynağı aç
- Wikipedia, “Butlins”. Kaynağı aç
- Hürriyet, “Bankadan 25 bin dolar kredi alıp yola çıktık” (Cem Kınay söyleşisi). Kaynağı aç
- Bilkent Üniversitesi Repository, “Her şey dahil sistemini Türkiye’de başlatan otel: Magic Life”, 2021. Kaynağı aç